Bảo vệ tài sản trí tuệ Việt Nam

HOẠT ĐỘNG TIẾP CÔNG DÂN TẠI BỘ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ

THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP

Lê Thị Loan - Thanh tra Bộ KH&CN

 

Sau 03 năm thực hiện Luật Tiếp Công dân, công tác tiếp công dân đã được Bộ KH&CN và các đơn vị trực thuộc Bộ thực hiện nghiêm túc, đúng quy trình, từ việc tiếp nhận, phân loại, xử lý đơn thư, tiếp xúc với đương sự trong quá trình giải quyết khiếu nại, tố cáo và pháp luật về xử lý vi phạm hành chính, kết quả cụ thể như sau:

 

I. VIỆC LÃNH ĐẠO, CHỈ ĐẠO TRIỂN KHAI THỰC HIỆN LUẬT TIẾP CÔNG DÂN

 

1. Công tác lãnh đạo, chỉ đạo, quán triệt thực hiện Luật Tiếp công dân

 

Công tác tiếp công dân luôn được Ban Cán sự Đảng, Đảng ủy Bộ và Bộ trưởng quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện có hiệu quả tại Bộ và các cơ quan, đơn vị trực thuộc Bộ, cụ thể:

- Ban Cán sự  Đảng, Lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) đã chỉ đạo các cơ quan, đơn vị có chức năng tiếp công dân của Bộ triển khai thực hiện nghiêm túc các quy định của pháp luật về tiếp công dân ; rà soát, ban hành Quy chế tiếp công dân của Bộ ; bố trí bộ phận tiếp công dân trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan, đơn vị thuộc bộ nhằm bảo đảm công tác tiếp công dân được thực hiện theo quy định hiện hành.

- Chỉ đạo thủ trưởng cơ quan, đơn vị thuộc Bộ thực hiện nghiêm túc việc tiếp công dân định kỳ hoặc đột xuất để tiếp nhận thông tin, đối thoại trực tiếp, xử lý những phản ánh, kiến nghị của công dân theo đúng chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị thuộc Bộ. Vì vậy, hầu như Bộ KH&CN rất ít phát sinh các đơn khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài gây bức xúc dư luận xã hội (theo hướng dẫn của Thanh tra Chính phủ tại Kế hoạch số 1130/KH-TTCP ngày 10 tháng 5 năm 2017).

 

2. Việc ban hành các văn bản để tổ chức triển khai Luật Tiếp công dân

 

Bộ trưởng Bộ KH&CN đã chỉ đạo các đơn vị thuộc Bộ tiến hành rà soát, quán triệt đến tất cả các đảng viên, công chức, viên chức và người lao động  thuộc Bộ thực hiện nghiêm túc các chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước, đặc biệt là chỉ đạo của Bộ Chính trị tại Chỉ thị số 35-CT/TW ngày 26 tháng 6 năm 2014, Ban Nội chính Trung ương tại Công văn số 1144-CV/BNCTW ngày 18 tháng 8 năm 2014 và Kế hoạch số 37-KH/BNCTW ngày 18 tháng 8 năm 2014 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo.

 

Lãnh đạo Bộ đã chỉ đạo các đơn vị trực thuộc rà soát, sửa đổi bổ sung quy định về tiếp công dân theo quy định mới. Trên cơ sở Thông tư số 06/2014/TT-TTCP ngày 31 tháng 10 năm 2014 của Thanh tra Chính phủ quy định quy trình tiếp công dân, ngày 20 tháng 5 năm 2015, Bộ trưởng Bộ KH&CN đã ký Quyết định số 1077/QĐ-BKHCN ban hành Quy chế Tiếp công dân của Bộ KH&CN. Một số đơn vị trực thuộc Bộ đã ban hành văn bản chỉ đạo thực hiện và Quy chế tiếp công dân như: Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng, Cục Sở hữu trí tuệ, Viện Khoa học sở hữu trí tuệ, Cục ứng dụng và Phát triển công nghệ, Cục Năng lượng nguyên tử;…

 

3. Hoạt động quán triệt Luật Tiếp công dân cho cán bộ, công chức, viên chức của Bộ

 

Bộ KH&CN đã quán triệt chủ trương, quan điểm của Đảng, pháp luật của Nhà nước về công tác tiếp công dân được đề cập trong Đề án Đổi mới công tác tiếp dân (Quyết định số 858/QĐ-TTg ngày 14 tháng 6 năm 2010 của Thủ tướng Chính phủ) và các quy định của Luật Tiếp công dân năm 2013, Nghị định số 64/2014/NĐ-CP ngày 26 tháng 6 năm 2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Tiếp công dân đến các đơn vị, đảng viên, công chức, viên chức, người lao động thuộc Bộ thông qua các cuộc họp, giao ban, các buổi sinh hoạt Đảng, lồng ghép vào các buổi sinh hoạt Công Đoàn, Đoàn Thanh niên.

 

Ban Cán sự Đảng, Đảng ủy, Lãnh đạo Bộ đã phối hợp chỉ đạo, triển khai thực hiện Chỉ thị 35-CT/TW ngày 26 tháng 5 năm 2014 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo nhằm thống nhất nhận thức, xác định rõ trách nhiệm của người đứng đầu đơn vị và các cán bộ, công chức trong khi thực hiện nhiệm vụ tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; bố trí cán bộ đủ năng lực, phẩm chất làm công tác tiếp dân, bồi dưỡng nghiệp vụ tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo theo quy định. Đồng thời, đăng tải các vụ việc vi phạm pháp luật như xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp lên Trang tin điện tử của Thanh tra Bộ; công khai thủ tục hành chính giải quyết khiếu nại về sở hữu trí tuệ (trình tự, cách thức thực hiện, thành phần hồ sơ, thời hạn giải quyết…) trên Cổng thông tin điện tử của Bộ, nhằm tạo điều kiện cho người dân biết và thực hiện theo đúng quy định pháp luật. 

 

4. Việc thực hiện chế độ thông tin, báo cáo theo quy định

 

Chế độ thông tin, báo cáo về công tác tiếp công dân, giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo đã được Bộ KH&CN thực hiện đúng quy định tại Thông tư 03/2013/TT-TTCP ngày 10 tháng 6 năm 2013 của Thanh tra Chính phủ.

 

II. KHÁI QUÁT TÌNH HÌNH, KẾT QUẢ TIẾP CÔNG DÂN

 

 1. Bối cảnh và tình hình chung về công tác tiếp công dân của Bộ, cơ quan, đơn vị thuộc Bộ

 

Tiếp công dân là công tác quan trọng trong các hoạt động của Đảng, Nhà nước và các cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị ở nước ta. Thông qua việc tiếp công dân, Nhà nước và các cơ quan, tổ chức tiếp nhận được các khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của công dân liên quan đến việc thực hiện chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật để có các biện pháp ngăn chặn, phát hiện và xử lý kịp thời.

Nhận thức rõ được tầm quan trọng của công tác tiếp công dân, thời gian qua, Bộ KH&CN luôn quan tâm và chỉ đạo thực hiện tốt công tác này. Bộ đã ban hành quy chế tiếp công dân, bố trí phòng tiếp công dân, cử bộ phận thường trực tiếp công dân để thực hiện tốt nhiệm vụ này tại Trụ sở của Bộ. Lãnh đạo Bộ cũng yêu cầu các đơn vị trực thuộc thực hiện nghiêm túc việc tiếp công dân và giải quyết kịp thời, đúng quy định các yêu cầu, phản ánh, kiến nghị, khiếu nại, tố cáo của công dân. 

 

2. Thống kê và phân tích số vụ việc, số lượt người đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh; số vụ việc khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh đông người, phức tạp

 

- Số vụ việc, lượt người đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh: Bộ KH&CN (Thanh tra Bộ; Cục An toàn bức xạ và hạt nhân; Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng; Quỹ Phát triển KH&CN quốc gia; Trường Quản lý KH&CN ;…) đã tiếp 322 lượt công dân cụ thể :

 

+ Số lượt người đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh trực tiếp tại trụ sở tiếp công dân của Bộ: 13 lượt.

 

+ Số lượt tiếp công dân trong quá trình giải quyết đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh, đề nghị xử lý xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp: 319 lượt.

 

- Số vụ việc khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh đông người, phức tạp, kéo dài: Bộ KH&CN thực hiện nghiêm túc Kế hoạch 1130/KH-TTCP ngày 10 tháng 5 năm 2012 của Thanh tra Chính phủ về rà soát các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài, nên trong kỳ báo cáo, Bộ KH&CN không phát sinh khiếu nại, tố cáo đông người, phức tạp kéo dài gây bức xúc trong dư luận xã hội.


3. Tổng hợp và phân tích kết quả xử lý các khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh

 

- Số lượt tiếp công dân: Trong kỳ báo cáo, Bộ KH&CN tiếp 332 lượt công dân đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh, đề nghị xử lý xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp, cụ thể: (i) năm 2014, tiếp 75 lượt công dân; (ii) năm 2015, tiếp 122 lượt công dân; (iii) năm 2016, tiếp 95 lượt công dân; (iv) năm 2017, tiếp 40 lượt công dân.

 

- Nội dung tiếp công dân: Chủ yếu tập trung vào khiếu nại xác lập quyền sở hữu công nghiệp, chấm dứt, hủy bỏ hiệu lực văn bằng bảo hộ các đối tượng sở hữu công nghiệp; yêu cầu xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp; kiến nghị, đề xuất các nội dung nghiên cứu khoa học của cá nhân và một số đơn tố cáo về công tác quản lý, điều hành của một số đơn vị trực thuộc Bộ có dấu hiệu vi phạm pháp luật.

 

- Một số nguyên nhân phát sinh khiếu nại, tố cáo:

 

+ Một số nguyên nhân công dân đến khiếu nại: Do sự hiểu biết về pháp luật sở hữu trí tuệ của một số người nộp đơn đăng ký bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp chưa thật đầy đủ (như trong quá trình lập hồ sơ đề nghị bảo hộ đã không cung cấp được đầy đủ tài liệu theo quy định) nên bị từ chối cấp văn bằng bảo hộ. Bên cạnh đó, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ là một lĩnh vực phức tạp, có cả yếu tố nước ngoài, gắn liền với các yếu tố kỹ thuật chuyên sâu, các văn bản liên quan đến lĩnh vực này còn đang trong quá trình hoàn thiện để đáp ứng với các yêu cầu của quản lý và đòi hỏi quốc tế, với những thủ tục phức tạp nên việc cấp văn bằng bảo hộ thường kéo dài thời gian hơn so với quy định nên đã phát sinh khiếu nại ở lĩnh vực này.

 

+ Một số nguyên nhân công dân đến tố cáo: (i) do nhận thức, hiểu biết pháp luật, việc cập nhật thông tin về thực thi nhiệm vụ, công vụ của công chức chưa đầy đủ; (ii) việc công khai, minh bạch thông tin trong chỉ đạo, điều hành chưa được Lãnh đạo một số đơn vị quan tâm đúng mức hoặc một số công chức không đủ thông tin chính xác dẫn đến việc phát sinh đơn thư tố cáo.

 

+ Một số nguyên nhân dẫn đến việc công dân đến nộp đơn yêu cầu xử lý xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp: Do hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả mạo nhãn hiệu, sao chép lậu, xâm phạm sở hữu trí tuệ luôn tạo ra “siêu lợi nhuận” nên rất có sức hút, lôi kéo được nhiều đối tượng tham gia; các mặt hàng nội địa tuy đa dạng, phong phú và có cải tiến nhưng vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu cho người tiêu dùng, nhất là trong điều kiện thu nhập bình quân thấp, giá hàng hóa sản phẩm phục vụ sinh hoạt cao tạo nên sự mất cân đối. Vì vậy, nhiều người tiêu dùng ưa lựa chọn những sản phẩm giả mạo nhưng mẫu mã, kiểu dáng công nghiệp “như thật” mà lại có giá thấp. Lợi dụng tình trạng này, không ít doanh nghiệp thiếu ý thức tôn trọng pháp luật, sẵn sàng làm giả, làm nhái những sản phẩm được bảo hộ có uy tín, chất lượng, kiểu dáng để gây nhầm lẫn đối với người tiêu dùng và gây thiệt hại (cả uy tín và kinh tế) của các chủ thể quyền sở hữu trí tuệ được bảo hộ, nên dẫn đến tố cáo yêu cầu các cơ quan quản lý phải vào cuộc để giải quyết.

 

- Kết quả xử lý: Bộ KH&CN đã hướng dẫn, giải quyết 332 đơn khiếu nại, tố cáo, đề nghị xử lý xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp của công dân theo quy định pháp luật, cụ thể:

 

- Đã ban hành 122 Quyết định giải quyết  khiếu nại về sở hữu công nghiệp; tiếp 122 lượt công dân chủ yếu là thông qua đối thoại với người khiếu nại trong quá trình giải quyết khiếu nại lần 2 theo quy định của Luật Khiếu nại.

 

- Tiếp, hướng dẫn, giải quyết: 28 lượt công dân trong quá trình giải quyết tố cáo, kiến nghị, phản ánh.

 

- Hướng dẫn, giải quyết: tiếp 182  lượt công dân trong quá trình giải quyết đơn yêu cầu xử lý xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp (chủ yếu hướng dẫn bên yêu cầu xử lý xâm phạm xác minh, thu thập chứng cứ, bổ sung tài liệu trong quá trình giải quyết đơn yêu cầu xử lý xâm phạm). Qua tiếp công dân, giải quyết đơn đề nghị xử lý xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp, Chánh Thanh tra Bộ đã ban hành 92 Quyết định xử phạt vi phạm hành chính, số tiền xử phạt 3,6 tỷ đồng; tịch thu, tiêu hủy hàng trăm nghìn tem, nhãn, vật phẩm mang yếu tố vi phạm.


III. ĐÁNH GIÁ VIỆC THỰC HIỆN CÁC QUY ĐỊNH CỦA LUẬT TIẾP CÔNG DÂN

 

1. Quyền, nghĩa vụ của người đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh; trách nhiệm của người tiếp công dân


a. Quyền, trách nhiệm của công dân đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh: được quy định tại Điều 15 Quy chế tiếp công dân của Bộ, khi đến trụ sở Tiếp công dân của Bộ, công dân đã được trình bày về các yêu cầu, khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh và đã được cán bộ tiếp công dân tiếp nhận, hướng dẫn, giải thích, thông báo kết quả giải quyết các vướng mắc của công dân theo quy định của pháp luật.

 

b. Trách nhiệm của người tiếp công dân: Trách nhiệm, quyền hạn của người tiếp công dân thường xuyên và tiếp khi được giao được thực hiện theo quy định tại Điều 11, Điều 12 Quy chế tiếp công dân của Bộ. Bộ trưởng Bộ KH&CN đã giao Thanh tra Bộ có trách nhiệm tiếp công dân, bố trí cán bộ có đủ phẩm chất, đạo đức, có thái độ đúng mực, tôn trọng công dân, lắng nghe, tiếp nhận, ghi ghép đầy đủ, chính xác nội dung người đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh trình bày; các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ đã bố trí Lãnh đạo, cán bộ tiếp công dân và thực hiện đúng trách nhiệm, quyền hạn được giao khi thực hiện tiếp công dân.

 

c. Đánh giá việc thực hiện quyền, nghĩa vụ của người đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh; trách nhiệm của người tiếp công dân 

 

Quyền, nghĩa vụ của người đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh; trách nhiệm của người tiếp công dân đã được Bộ KH&CN và các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ quan tâm thực hiện nghiêm túc. Tuy nhiên, cách hiểu về “tiếp công dân” tại một số cơ quan, đơn vị thuộc Bộ chưa thấu đáo nên việc kịp thời ban hành văn bản để tổ chức, thực hiện công tác tiếp công dân tại cơ quan, đơn vị thuộc Bộ chưa đạt được kết quả rõ nét. Công tác tiếp công dân của Bộ hiện nay chủ yếu do Chánh Thanh tra hoặc một đồng chí Trưởng phòng làm nhiệm vụ thường trực tiếp theo quy định; công tác tiếp công dân của cơ quan, đơn vị thuộc Bộ chủ yếu do lãnh đạo, công chức, viên chức kiêm nhiệm thực hiện.  Do vậy, về cơ bản công tác tiếp công dân của Bộ trong thời gian qua được thực hiện theo quy định, nhưng chưa đạt được kết quả rõ nét.


2. Hoạt động tiếp công dân tại Bộ KH&CN

 

a. Việc thành lập bộ phận tiếp công dân, thời gian, địa điểm tiếp công dân

 

Bộ KH&CN giao Thanh tra Bộ là đầu mối giúp Bộ trưởng tổ chức tiếp công dân thường xuyên tại Phòng Tiếp công dân của Bộ KH&CN. Phòng Tiếp công dân có niêm yết nội quy tiếp công dân và lịch tiếp công dân theo giờ hành chính; thời gian tiếp công dân, buổi sáng từ 8 giờ 30 đến 11 giờ 30 và buổi chiều từ 13 giờ 30 đến 16 giờ 30; địa điểm tiếp công dân tại Phòng Tiếp công dân, phòng 104 tầng 1, Trụ sở Bộ KH&CN, số 113 Trần Duy Hưng, Hà Nội. Việc tiếp công dân ngoài giờ hành chính do Bộ trưởng quyết định hoặc Bộ trưởng ủy quyền cho Chánh Thanh tra Bộ quyết định.

 

Thủ trưởng các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ có trách nhiệm bố trí địa điểm tiếp công dân phù hợp với tình hình của đơn vị, bảo đảm quy định tại Điều 19 Luật Tiếp công dân. Một số cơ quan, đơn vị thuộc Bộ đã bố trí địa điểm, cán bộ tiếp công dân như: Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng giao Tổng cục trưởng tiếp công dân vào ngày 20 hàng tháng tại Phòng 303, Trụ sở Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng; Viện Khoa học Sở hữu trí tuệ bố trí  Lãnh đạo Viện trực tiếp tiếp công dân vào thứ 6 tuần đầu tiên của tháng tại Phòng họp của Viện; Cục Sở hữu trí tuệ giao Chánh Văn phòng Cục tiếp công dân thường xuyên tại trụ sở cơ quan của Cục; các Trưởng văn phòng đại diện tại thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng có trách nhiệm giúp Cục trưởng tiếp công dân theo sự phân công của Cục trưởng; Cục Ứng dụng và Phát triển công nghệ đã bố trí công chức tiếp công dân, địa điểm tiếp công dân tại Văn phòng Cục;...

 

b. Việc trực tiếp tiếp công dân định kỳ, đột xuất của Bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan đơn vị thuộc Bộ theo quy định; việc trả lời các khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh khi tiếp công dân

 

- Bộ trưởng tiếp công dân: Định kỳ ngày 20 hàng tháng Bộ trưởng thực hiện Tiếp công dân tại Phòng tiếp công dân của Bộ. Bộ trưởng trực tiếp hoặc tùy theo nội dung phân công một đồng chí Thứ trưởng tiếp công dân. Nếu ngày tiếp công dân định kỳ của Bộ trưởng hoặc Thứ trưởng được phân công trùng vào ngày nghỉ, ngày lễ thì thực hiện vào ngày làm việc tiếp theo. Trường hợp Bộ trưởng hoặc Thứ trưởng được phân công không thể thực hiện việc tiếp công dân theo lịch đã công bố vì lý do khách quan thì lùi lịch tiếp công dân sang thời gian khác.

 

- Thủ trưởng cơ quan, đơn vị thuộc Bộ tiếp công dân

 

 Chánh Thanh tra Bộ tiếp công dân định kỳ vào thứ Tư hàng tuần tại Phòng Tiếp công dân của Bộ. Trường hợp vì lý do khách quan, Chánh Thanh tra không thể trực tiếp tiếp công dân theo lịch đã định thì phải bố trí tiếp công dân vào ngày làm việc tiếp theo hoặc ủy quyền cho một Phó Chánh Thanh tra Bộ tiếp công dân.

 

Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ tiếp công dân định kỳ vào ngày 15 hàng tháng tại Phòng Tiếp công dân của Cục. Cục trưởng trực tiếp tiếp hoặc tùy theo nội dung phân công một đồng chí Phó Cục trưởng phụ trách chuyên môn liên quan tiếp công dân. Nếu ngày tiếp công dân định kỳ của Cục trưởng hoặc Phó Cục trưởng được phân công trùng vào ngày nghỉ, ngày lễ thì thực hiện tiếp công dân vào này làm việc tiếp theo. Trường hợp Cục trưởng hoặc Phó Cục trưởng được phân công không thể thực hiện việc tiếp công dân theo lịch đã công bố vì lý do khách quan thì lùi lịch tiếp công dân sang thời gian khác.

 

Thủ trưởng các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ bố trí tiếp công dân ít nhất một ngày trong một tháng. Đối với những khiếu nại thuộc thẩm quyền mà vụ việc rõ ràng, cụ thể, có cơ sở giải quyết thì khi tiếp công dân, thủ trưởng các cơ quan, đơn vị phải trả lời ngay cho công dân biết. Đối với những vụ việc phức tạp cần nghiên cứu xem xét thì phải thông tin cho công dân biết rõ thời hạn giải quyết, người cần liên hệ để biết kết quả giải quyết.

 

c. Việc kiểm tra, đôn đốc của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan, đơn vị thuộc Bộ

 

Bộ trưởng Bộ KH&CN đã chỉ đạo, đôn đốc các đơn vị có chức năng tiếp công dân của Bộ tăng cường công tác nắm tình hình, chủ động tiếp công dân, giải quyết dứt điểm các khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của công dân, coi công tác tiếp công dân là nhiệm vụ chính trị trọng tâm của Bộ, có biện pháp hiệu quả bảo đảm không để xảy ra tình trạng công dân khiếu kiện đồng người, dài ngày tại Bộ. 

 

Thủ trưởng các đơn vị có chức năng tiếp công dân thuộc Bộ đã chủ động rà soát, báo cáo kết quả tiếp công dân, giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo về Bộ (qua Thanh tra Bộ) định kỳ hàng quý, 6 tháng, 9 tháng, hàng năm để xây dựng báo cáo tiếp công dân, giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo theo đúng quy định tại Thông tư 03/2013/TT-TTCP ngày 10 tháng 6 năm 2013 của Thanh tra Chính phủ.

 

d. Hoạt động tiếp công dân của Bộ KH&CN

 Bộ KH&CN đã tiếp nhận, hướng dẫn, giải quyết 318 đơn khiếu nại, tố cáo, đề nghị xử lý xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp của công dân theo quy định pháp luật (chi tiết được nêu tại mục II phần 2).

 

đ, Đánh giá thuận lợi, khó khăn trong việc tiếp công dân tại địa điểm tiếp công dân; thuận lợi, khó khăn trong việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của bộ phận tiếp công dân hoặc công chức làm công tác tiếp công dân:

 

- Đánh giá chung: Hoạt động tiếp công dân, xử lý đơn thư và những quy định khác của pháp luật về tiếp công dân đã được Bộ KH&CN và các đơn vị trực thuộc Bộ thực hiện nghiêm túc, đúng quy trình, từ việc tiếp nhận, phân loại, xử lý đơn thư, tiếp xúc với đương sự trong quá trình giải quyết khiếu nại, tố cáo và pháp luật về xử lý vi phạm hành chính. Tuy nhiên, do nội dung tiếp công dân chủ yếu liên quan đến xác lập và bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp có tính chất chuyên môn sâu, phức tạp.Việc áp dụng chung các quy định của Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo để giải quyết các vụ việc này là rất khó thực hiện. Đặc thù của lĩnh vực sở hữu công nghiệp đòi hỏi phải nghiên cứu nhiều hồ sơ, tài liệu, thậm chí phải trao đổi với các chủ thể nước ngoài để thẩm tra, xác minh; bên cạnh đó một số đương sự khi gửi đơn khiếu nại, tố cáo đã không cung cấp đủ tài liệu, chứng cứ. Ngoài ra một số quy định về chế tài xử lý hành vi xâm phạm chưa đầy đủ, chưa được bổ sung kịp thời nên khó khăn cho việc giải quyết (nhất là liên quan đến thủ tục xử lý hành vi cạnh tranh không lành mạnh liên quan đến nhiều Bộ, ngành quản lý nhà nước khác nhau). Số lượng công chức của Thanh tra Bộ mỏng, công việc thì nhiều, Chánh Thanh tra Bộ hoặc một trưởng phòng phải kiêm nhiệm công tác tiếp công dân. Do đó, việc tiếp công dân chưa mang tính chuyên nghiệp.

 

- Thuận lợi: 

 

Ban Cán sự  Đảng, Lãnh đạo Bộ đã quan tâm và chỉ đạo sát sao đối với công tác tiếp công dân của Bộ, bố trí địa điểm tiếp công dân ngay tại tầng 1 của Trụ sở Bộ, phòng Tiếp công dân được trang bị đầy đủ điều kiện cần thiết theo quy định của Luật Tiếp công dân; Bộ trưởng đã giao Thanh tra Bộ bố trí cán bộ tiếp công dân có đủ phẩm chất, đạo đức, có thái độ đúng mực, tôn trọng công dân, lắng nghe, tiếp nhận, ghi ghép đầy đủ, chính xác nội dung người đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh trình bày. 

 

- Khó khăn:

 

Cách hiểu về công tác tiếp công dân của một số cơ quan, đơn vị thuộc Bộ chưa thấu đáo nên việc ban hành các văn bản chỉ đạo, thực hiện công tác này chưa đạt được kết quả rõ nét.

 

Số lượng biên chế tại các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ mỏng, công việc nhiều nên việc giao công chức chuyên trách tiếp công dân còn chưa thực hiện được.

 

Đặc thù lĩnh vực sở hữu công nghiệp phát sinh nhiều đơn thư  khiếu nại, đề nghị xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp, việc áp dụng chung các quy định của Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo để giải quyết các vụ việc này là rất khó thực hiện.

 

3. Trách nhiệm tiếp và xử lý trường hợp nhiều người cùng khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh về một nội dung

 

a. Việc tiếp và xử lý trường hợp nhiều người cùng khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh về một nội dung

 

Trong kỳ báo cáo, Bộ KH&CN không tiếp và xử lý trường hợp nào có nhiều công dân cùng khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh về cùng một nội dung.

 

b. Trách nhiệm của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan thuộc Bộ trong việc tiếp và xử lý trường hợp nhiều người cùng khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh

 

Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan, đơn vị thuộc Bộ đã chỉ đạo, thực hiện nghiêm túc Luật Tiếp công dân, Quy chế tiếp công dân của Bộ. Do vậy, trong thời gian qua, Bộ KH&CN chưa tiếp công dân đến khiếu nại, tố cáo đông người, phức tạp và tạo ra điểm nóng.

 

4. Điều kiện bảo đảm hoạt động tiếp công dân

 

a. Các điều kiện bảo đảm cho hoạt động tiếp công dân (kinh phí, trang thiết bị, việc áp dụng công nghệ thông tin)

 

Các điều kiện bảo đảm cho hoạt động tiếp công dân đã được Bộ KH&CN trang bị đầy đủ theo quy định của Luật Tiếp công dân, phòng tiếp công dân của Bộ được đặt ngay tại tầng 1 của Trụ sở Bộ, có niêm yết nội quy tiếp công dân, lịch tiếp công dân và trang thiết bị đầy đủ theo quy định.

 

b. Chế độ, chính sách đối với cán bộ tiếp công dân; việc bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ tiếp công dân

 

Cán bộ thực hiện công tác tiếp dân tại Thanh tra Bộ và cơ quan, đơn vị thuộc Bộ chủ yếu theo chế độ kiêm nhiệm, chưa được hưởng chế độ, chính sách theo quy định; việc bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ về công tác tiếp dân được lồng ghép trong các cuộc thanh tra hành chính và các lớp tập huấn nghiệp vụ thanh tra chuyên ngành hàng năm của Bộ.

 

5. Việc xử lý hành vi vi phạm pháp luật tiếp công dân

 

- Tình hình vi phạm pháp luật của công dân khi đến nơi tiếp công dân: Bộ KH&CN chủ yếu tiếp các lượt công dân đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị phản ánh nội dung…; do không tiềm ẩn tình trạng khiếu kiện kéo dài nên các khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của công dân đều được Bộ và các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ hướng dẫn, giải đáp thấu đáo được công dân đồng tình ủng hộ. Do đó, tình hình vi phạm pháp luật của công dân khi đến địa điểm tiếp công dân của Bộ không xảy ra.

- Sự phối hợp của cơ quan Công an trong việc xử lý hành vi vi phạm: Thanh tra Bộ phối hợp chặt chẽ với Cục Cảnh sát kinh tế (C46B), Bộ Công an và các đơn vị liên quan để thanh tra, kiểm tra và xác minh, xử lý đơn thư khiếu nại, đề nghị xử lý xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp.

 

 

IV. ĐỀ NGHỊ, KIẾN NGHỊ 

 

1. Về các quy định quyền, nghĩa vụ của người khiếu nại, tố cáo, kiến nghị phản ánh; trách nhiệm của cán bộ tiếp công dân

 

a. Quyền, nghĩa vụ của người khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh

 

Đề nghị tiếp tục thực hiện theo quy định tại Điều 7 Luật Tiếp công dân và Điều 15 Quy chế tiếp công dân của Bộ, khi đến trụ sở Tiếp công dân của Bộ, công dân được trình bày về các yêu cầu, khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh và được cán bộ tiếp công dân hướng dẫn, giải thích, thông báo kết quả giải quyết các vướng mắc của công dân theo quy định pháp luật.

 

b. Trách nhiệm của cán bộ tiếp công dân

 

- Kiến nghị sửa đổi Luật Tiếp công dân theo hướng quy định rõ về tiếp công dân (Khoản 1 Điều 2 Luật Tiếp công dân), cán bộ tiếp công dân không chỉ đón tiếp để lắng nghe, tiếp nhận khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của công dân mà nên quy định rộng hơn, bổ sung đón tiếp để hướng dẫn, trao đổi, đối thoại với công dân trong quá trình giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh, đề nghị xử lý vi phạm bởi trong lĩnh vực đặc thù KH&CN, người dân trực tiếp đến khiếu nại, tố cáo tại Phòng Tiếp công dân là rất ít vì công dân chủ yếu là các nhà nghiên cứu, các nhà khoa học, các đại diện sở hữu công nghiệp là các công ty, văn phòng luật sư nên trình độ chuyên môn cũng như hiểu biết pháp luật rất cao, họ thường nộp đơn trực tiếp đến Bộ hoặc cơ quan Thanh tra Bộ. Việc tiếp đón công dân chủ yếu được thực hiện trong quá trình giải quyết vụ việc. 

 

- Đề nghị có văn bản hướng dẫn cụ thể trường hợp vụ việc khiếu nại, tố  cáo đã giải quyết đúng chính sách, pháp luật, được cơ quan nhà nước có thẩm quyền kiểm tra, rà soát, thông báo bằng văn bản và đã được tiếp, giải thích, hướng dẫn nhưng người khiếu nại, tố cáo vẫn cố tình khiếu nại, tố cáo kéo dài. Trong thực tế, rất nhiều trường hợp đã có thông báo từ chối giải quyết, nhưng đương sự vẫn liên tục đến khiếu nại mà cán bộ tiếp dân hoặc cán bộ trực tiếp thụ lý giải quyết vụ việc không thể từ chối tiếp. Vấn đề này cần có hướng dẫn cụ thể hơn nữa để tạo thuận lợi cho cán bộ tiếp công dân hoàn thành nhiệm vụ.

 

- Đề nghị có văn bản hướng dẫn cụ thể trường hợp tiếp công dân trong quá trình giải quyết đơn thư, khiếu nại, tố cáo, đề nghị xử lý xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp thì công chức (không phải là người được giao nhiệm vụ tiếp công dân hoặc có nhiệm vụ tiếp công dân, không tiếp ở Phòng Tiếp công dân) thì có được coi là hoạt động tiếp công dân hay không? Vấn đề này còn có nhiều quan điểm khác nhau.

 

- Kiến nghị xây dựng tiêu chuẩn đầu vào đối với cán bộ làm công tác tiếp công dân để lựa chọn những cá nhân có đủ năng lực, phẩm chất thực hiện công tác tiếp công dân. Thực hiện đầy đủ quy trình tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo của cấp uỷ, người đứng đầu cấp uỷ các cấp; tăng cường và nâng cao hiệu quả công tác hoà giải ở cơ sở.

 

2. Về hoạt động tiếp công dân tại Bộ, cơ quan, đơn vị thuộc Bộ

 

- Về trách nhiệm của Bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan, đơn vị thuộc Bộ trong công tác tiếp công dân:

 

+ Kiến nghị sửa đổi Luật Tiếp công dân theo hướng không nên quy định cứng người đứng đầu cơ quan (Bộ trưởng) phải có trách nhiệm tiếp công dân 01 ngày/01 tháng mà nên quy định người đứng đầu cơ quan (Bộ trưởng) có thể  ủy quyền cho cấp phó hoặc Chánh Thanh tra Bộ trong việc tiếp công dân theo định kỳ, trừ trường hợp phức tạp thì Bộ trưởng phải trực tiếp tiếp công dân.

 

+ Kiến nghị sớm ban hành quy định về người đứng đầu cấp ủy tiếp công dân định kỳ hoặc đột xuất để tiếp nhận thông tin, lắng nghe, đối thoại trực tiếp và xử lý những phản ánh, kiến nghị của nhân dân nhất là những biểu hiện suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hoá” trong nội bộ, đảng viên, trong đó quy định rõ về trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy; vấn đề ủy quyền thường xuyên hay ủy quyền theo vụ việc của người đứng đầu cấp ủy; phân định về thẩm quyền giữa người đứng đầu cấp ủy và người đứng đầu cơ quan, đơn vị; và cơ chế phối hợp giữa cấp ủy và chính quyền trong công tác tiếp dân.

 

- Về thành lập bộ phận tiếp công dân, bố trí công chức làm công tác tiếp công dân, bố trí địa điểm tiếp công dân: 

 

+ Đề nghị có quy định phải giao 01 công chức chuyên trách thuộc Thanh tra Bộ thực hiện nhiệm vụ tiếp công dân. Chuẩn hóa công chức làm nhiệm vụ tiếp công dân để việc tiếp công dân được thực hiện ngày một tốt hơn, chuyên nghiệp hơn, nắm bắt kịp thời tâm tư, nguyện vọng của nhằm có giải pháp phù hợp hoàn thiện cơ chế, chính sách liên quan đến lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ về công tác tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo.

 

+ Đề nghị quy định cụ thể các điều kiện bảo đảm hoạt động tiếp công dân, bảo đảm về biên chế, trụ sở tiếp công dân được trang bị đầy đủ trang thiết bị cần thiết theo quy định.

 

- Việc tiếp nhận, xử lý đơn tại Bộ, cơ quan, đơn vị thuộc Bộ

 

+ Đề nghị có văn bản quy định, hướng dẫn cụ thể chế tài xử lý đối với cán bộ tiếp công dân có sai phạm, khuyết điểm trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, nhằm nâng cao chất lượng công tác tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo ở Bộ và các đơn vị trực thuộc Bộ, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.

 

+ Tiếp tục rà soát, chú trọng công tác tiếp công dân, giải quyết dứt điểm các đơn thư thuộc thẩm quyền theo quy định pháp luật; gắn việc tiếp công dân với theo dõi, kiểm tra, đôn đốc, giải quyết khiếu nại, tố cáo. Thường xuyên tổ chức sinh hoạt nghiệp vụ rút kinh nghiệm trong công tác thực tiễn để nâng cao năng lực chuyên môn và hiệu quả công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo.

 

- Mối quan hệ giữa bộ phận tiếp công dân với các đơn vị trực thuộc Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ trong hoạt động tiếp công dân, xử lý đơn thư

 

Thanh tra Bộ là cơ quan được Bộ trưởng giao thực hiện trách nhiệm tiếp công dân của Bộ đã có sự phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ, đặc biệt trong việc giải quyết các khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của công dân có liên quan đến việc thực hiện chuyên môn, nghiệp vụ của các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ.

 

3. Trách nhiệm về tiếp và xử lý trường hợp nhiều người cùng khiếu nại,tố cáo, kiến nghị, phản ánh về một nội dung

 

Do thực hiện đúng quy định pháp luật về tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo nên trong thời gian qua Bộ KH&CN không có trường hợp nhiều người cùng khiếu nại, tố cáo, kiến nghị phản ánh về một nội dung. Tuy nhiên, Ban cán sự Đảng, Lãnh đạo Bộ luôn quan tâm, chỉ đạo sát sao đối với công tác này và coi đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm của Bộ.

 

4. Về điều kiện bảo đảm cho hoạt động tiếp công dân

 

- Về kinh phí, trang thiết bị tại địa điểm tiếp công dân của Bộ: Đề nghị quy định cụ thể các điều kiện bảo đảm hoạt động tiếp công dân, bảo đảm về kinh phí, trụ sở, tổ chức bộ máy, biên chế và có chế độ chính sách đối với cán bộ tiếp công dân để thực hiện có hiệu quả hoạt động tiếp công dân. 

 

- Về chế độ đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ tiếp công dân: Đề nghị tăng cường việc đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ tiếp công dân; xây dựng chế độ đãi ngộ thỏa đáng về lương, thưởng, cơ hội học tập, thăng tiến rõ ràng, minh bạch, tạo động lực làm việc, cống hiến và phấn đấu cho cán bộ làm công tác tiếp dân.

 

5. Về xử lý đối với các hành vi vi phạm

 

Đề nghị có chế tài xử lý đủ sức răn đe đối với những trường hợp cố tình lợi dụng các quy định của pháp luật về tiếp công dân, giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo để gây mất ổn định, trật tự tại cơ quan, đơn vị thuộc Bộ.

 

6. Các vấn đề khác

 

Kiến nghị Thanh tra Chính phủ:

 

- Đẩy mạnh việc tuyên truyền pháp luật về tiếp công dân, khiếu nại, tố cáo để nâng cao nhận thức của công dân qua các kênh như báo chí, phát thanh truyền hình, các hội thảo, hội nghị, xuất bản ấn phẩm,... xây dựng các chuyên mục về tuyên truyền pháp luật về tiếp công dân, khiếu nại, tố cáo trên Báo Thanh tra, Tạp chí Thanh tra, trên cổng thông tin điện tử của Thanh tra Chính phủ, trên Trang tin điện tử của Viện Khoa học Thanh tra, Trường Cán bộ Thanh tra.

 

- Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng định kỳ các quy định của pháp luật về tiếp công dân; mở các lớp đào tạo một số kỹ năng cho cán bộ tiếp công dân.

 

- Đề nghị tăng cường rà soát, đôn đốc việc cập nhật dữ liệu lên hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo nhằm đáp ứng yêu cầu của công tác quản lý.

 

Có thể thấy: Sau 03 năm thực hiện Luật Tiếp công dân, công tác tiếp công dân của Bộ KH&CN đã đạt được những kết quả quan trọng, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước của Bộ.



Lượt xem: 157
Ngày đăng: 2017-10-23 00:00:00